"Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji"

Spółka z o.o. w organizacji – czy można zarabiać przed wpisem do KRS, czy lepiej czekać?

Wyszliście od notariusza z podpisanym aktem założycielskim. Gratulacje, macie spółkę! Ale czy na pewno? Do wpisu w KRS może minąć tydzień, a może miesiąc. W tym czasie czekają kontrahenci, trzeba wynająć biuro, kupić towar. Czy musicie siedzieć z założonymi rękami? Nie. Od momentu podpisania umowy spółki do momentu wpisu do rejestru funkcjonuje byt prawny zwany spółką z o.o. w organizacji.

To specyficzny czas „pomiędzy”. Możesz działać, wystawiać faktury i zatrudniać ludzi, ale zasady gry są inne niż w „pełnej” spółce. Najważniejsza różnica dotyczy Twojego bezpieczeństwa finansowego. W tym artykule wyjaśnię Ci, co wolno „spółce w organizacji”, a czego unikać jak ognia, żeby nie obudzić się z prywatnymi długami.

Co może (a czego nie może) spółka w organizacji?

Spółka w organizacji jest ułomną osobą prawną. Ma zdolność prawną, co oznacza, że może być podmiotem praw i obowiązków. W praktyce:

• Może nabywać nieruchomości i inne prawa,
• Może zaciągać zobowiązania (brać kredyty, podpisywać umowy),
• Może pozywać i być pozywana,
• Może uzyskać NIP i być podatnikiem VAT (czynnym).

Brzmi świetnie? Jest jednak jeden, gigantyczny minus. W spółce w organizacji nie można zbywać udziałów. Jeśli pokłócisz się ze wspólnikiem na tym etapie, nie możesz sprzedać swojej części i wyjść. Jesteś „uwięziony” aż do rejestracji w KRS. Więcej o tym, jak wygląda standardowa procedura sprzedaży, przeczytasz w artykule: sprzedaż udziałów w spółce z o.o..

Odpowiedzialność – tu kończy się „ograniczona odpowiedzialność”

W „pełnej” spółce z o.o. wspólnicy nie odpowiadają za długi. W spółce w organizacji zasada ta nie obowiązuje. Za zobowiązania spółki w organizacji odpowiadają solidarnie:

1. Sama spółka,
2. Osoby, które działały w jej imieniu (zazwyczaj Zarząd lub pełnomocnik),
3. Wspólnicy – ale tylko do wartości niewniesionego wkładu.

Co to oznacza dla Ciebie, jeśli jesteś w Zarządzie? Że jeśli spółka narobi długów przed rejestracją, a sąd odmówi wpisu (lub proces się przedłuży), wierzyciel może przyjść po pieniądze bezpośrednio do Ciebie, do Twojego prywatnego majątku. To znacznie surowsza odpowiedzialność niż ta z art. 299 KSH. O różnicach przeczytasz w tekście: odpowiedzialność członków zarządu – kiedy powstaje?.

Pułapka jednoosobowej spółki – jak podpisywać umowy?

To błąd, na którym wykłada się 90% przedsiębiorców zakładających spółkę samodzielnie. Jeśli jesteś jedynym wspólnikiem i jednocześnie jedynym członkiem zarządu, to w fazie „w organizacji” masz ograniczone prawo reprezentacji.

Jako Zarząd możesz podpisać TYLKO wniosek do sądu rejestrowego. Nie możesz podpisać umowy najmu, umowy o księgowość czy umowy o pracę! Aby spółka jednoosobowa w organizacji mogła zawrzeć jakąkolwiek inną umowę, musi reprezentować ją pełnomocnik powołany uchwałą wspólnika (czyli Twój pełnomocnik). Jeśli podpiszesz umowę sam jako Prezes – jest ona nieważna.

Historia z Kancelarii: Umowa najmu, której nie było

Mój Klient założył jednoosobową spółkę z o.o. (przez S24). Czekając na wpis, wynajął biuro w prestiżowym biurowcu. Umowę podpisał jako „Prezes Zarządu”. Wpłacił kaucję 20.000 zł. Tydzień później znalazł lepszy lokal i chciał zrezygnować. Wynajmujący odmówił zwrotu kaucji. Klient przyszedł do mnie po poradę. Odkryliśmy, że umowa najmu była nieważna z mocy prawa (art. 161 § 2 K.s.h. – naruszenie zasad reprezentacji w spółce jednoosobowej w organizacji). Wysłaliśmy wezwanie do zwrotu kaucji jako świadczenia nienależnego. Wynajmujący musiał oddać pieniądze, bo nie miał ważnej umowy. Klient odzyskał 20.000 zł dzięki błędowi, który sam popełnił (nieświadomie). Ta historia uczy: forma reprezentacji w fazie organizacji to pole minowe.

Termin ważności – 6 miesięcy albo śmierć

Spółka w organizacji nie może trwać wiecznie. Masz 6 miesięcy od dnia podpisania umowy spółki na zgłoszenie jej do KRS (w przypadku spółki S24 termin ten wynosi tylko 7 dni!). Jeśli przekroczysz ten termin, umowa spółki ulega rozwiązaniu z mocy prawa. Spółka wchodzi w stan likwidacji i musi natychmiast zwrócić wspólnikom to, co zostało po spłaceniu wierzycieli.

Pamiętaj też, że wniosek do KRS musi być kompletny. Jeśli sąd go zwróci, a Ty nie zdążysz złożyć poprawnego w terminie 6 miesięcy (lub 7 dni), spółka przestaje istnieć. Sprawdź, jak uniknąć błędów w rejestracji: zwrot wniosku z KRS – co robić?.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o spółkę w organizacji

Czy spółka w organizacji może wystawiać faktury VAT?

Tak, pod warunkiem, że złożyła zgłoszenie rejestracyjne VAT-R i uzyskała NIP. Urzędy Skarbowe nadają NIP spółkom w organizacji dość sprawnie. Na fakturze należy używać pełnej nazwy z dopiskiem „w organizacji”.

Czy mogę wnieść aport do spółki w organizacji?

Tak, o ile umowa spółki została zawarta u notariusza (w S24 aporty są niedopuszczalne). Przeniesienie własności aportu na spółkę w organizacji jest skuteczne i po wpisie do KRS nie trzeba go powtarzać. Zobacz więcej: aport przedsiębiorstwa do spółki.

Co jeśli sąd odmówi rejestracji?

Wtedy spółka w organizacji ulega rozwiązaniu. Zarząd musi przeprowadzić likwidację: spłacić wierzycieli, ściągnąć wierzytelności i zwrócić resztę majątku wspólnikom. Jeśli majątek nie wystarcza na długi, zarząd i wspólnicy (do wysokości niewniesionych wkładów) odpowiadają z prywatnej kieszeni.

***

Chcesz bezpiecznie przejść przez „okres próbny”?

Faza organizacji to czas największego ryzyka prawnego. Jeden błąd w reprezentacji może unieważnić kluczowe kontrakty.

Jeśli zakładasz spółkę i chcesz mieć pewność, że działasz zgodnie z prawem jeszcze przed wpisem do KRS – napisz do mnie lub zadzwoń. Przygotuję dla Ciebie odpowiednie uchwały i pełnomocnictwa.